Waarom veganisme? De mensen

veganisme_mensen2

Wie dacht dat de voordelen van veganisme ophielden bij de dieren en het milieu, heeft het helemaal mis! Ook als het leven en welzijn van dieren je niks kan schelen, of als je het heerlijk vindt dat je door de opwarming van de aarde straks in Amersfoort aan het Noordzeestrand kunt liggen, dan nog kun je je afvragen of je een omnivoor dieet wel goed tegenover jezelf en je medemens kunt verantwoorden.

Wereldvoedselprobleem

Als je als kind je bord niet leeg at, kregen veel mensen te horen dat ze maar aan “die arme kindertjes in Afrika moesten denken”. Een echte hongersnood als in de winter van 1944-1945 was in Nederland niet meer voorgekomen, maar bij sommige ouders en grootouders lagen de ontberingen uit de oorlog nog vers in hun geheugen.  In de jaren ’80 en ’90 gingen er regelmatig beelden van graatmagere baby’s en peuters met bolle rijstbuikjes de wereld over. Er werden soms hartverwarmende acties opgezet om de hongerlijdende Afrikanen te helpen. Tonnen voedsel werden verscheept, maar er werd maar weinig aandacht besteed aan de oorzaken van het probleem. Er is namelijk niet te weinig voedsel op aarde, maar de verdeling is niet goed. We zouden zelfs nog een heleboel nieuwe aardbewoners kunnen verwelkomen, maar daarvoor moeten we wel iets veranderen aan de manier waarop we nu eten.

Het blijft een raar geven, terwijl 800 miljoen mensen honger lijden (en dagelijks 25.000 mensen door ondervoeding omkomen), stoppen wij ons in het westen zo vol met voeding, dat er steeds meer mensen ziek van worden (een onderwerp waar ik het binnenkort ook nog over zal hebben). Ook landen met een opkomende economie vallen steeds meer ten prooi aan het ongeremde eten dat we in het westen zo gewoon zijn gaan vinden. Daarbij zijn mensen niet alleen maar meer gaan eten, ze zijn ook meer dierlijke producten gaan consumeren en daar zit een groot probleem. Met plantaardige voeding kunnen namelijk veel meer mensen gevoed worden dan met dierlijke voeding. Een dier is geen efficiënte fabriek, die 1 op 1 voedingsstoffen om kan zetten in nieuwe voedingsstoffen. En hoewel de bioindustrie erg zijn best doet om zo min mogelijk energie verloren te laten gaan in de beweging van het dier en het dier zo snel mogelijk te laten groeien op zo min mogelijk voedsel, dan nog heeft een dier energie nodig om de vitale processen aan de gang te houden. Delen uit het voedsel die een dier niet goed kan verteren, verlaten zijn lichaam weer als ontlasting. Eigenlijk gooi je dus bij elk stukje vlees dat je eet een heleboel plantaardig voedsel in de afvalbak. Een enorme verspilling! Op dit moment wordt maar liefst 76% van alle landbouwgrond gebruikt voor veeteelt. Dat is 29% van het aardoppervlak. We kunnen met die oppervlakte maximaal 29 miljoen ton dierlijke eiwitten produceren. Als je dezelfde hoeveelheid aan plantaardige eiwitten zou willen produceren heb je echter maar een grondoppervlak nodig ter grootte van Groot-Brittannië!

Veel van het voedsel wat onze dieren eten, komt daarnaast helemaal niet van onze eigen velden. We leven inmiddels in een land dat per jaar meer varkens houdt (20 miljoen) dan inwoners. Ook het aantal kippen, koeien, schapen en geiten is enorm. Om die allemaal te kunnen voeden, halen we soja onder andere uit ontwikkelingslanden. We laten dus voeding voor onze dieren kweken op vruchtbare grond van landen die die grond eigenlijk zelf hard nodig hebben! En dan gaat het niet over soja van kleine boeren, maar van grote bedrijven, die absoluut niet het beste voorhebben met het milieu of de mensen die daar wonen. Nu denk je misschien: maar koeien eten toch gras? Dat klopt. Toch zouden moderne koeien wel erg veel gras moeten eten om de hoeveelheden melk te kunnen blijven produceren als ze nu doen. De productie van melk kost zoveel energie voor een koe, dat bijvoeding erg belangrijk is. Gras maakt voor veel koeien maar 25% uit van hun dieet. Een pak melk bevat dus eigenlijk meer soja dan een pak sojamelk.

veganisme_mensen1

De werknemers in de vleesindustrie

Een onderwerp wat ik ook nog even kort wil uitlichten, is de werkomstandigheden binnen slachthuizen. Een item waar de meeste mensen (en zelfs veganisten) niet veel bij stilstaan. Om jouw stukje vlees op je bord te krijgen heb je namelijk niet enkel de boer (en de hele keten die daaraan voorafgaat, van fokken tot het produceren van diervoer) nodig, maar ook mensen die in een slachthuis werken. Je kunt je voorstellen dat het niet bepaald een droombaan is om op snel tempo koeien met een stalen pin door hun kop te schieten, of om een karkas open te zagen. Tijd is geld en de arbeidsdruk ligt dus erg hoog om een zo goedkoop mogelijk stukje vlees bij de mensen op hun bord te krijgen. Er gebeuren dus regelmatig bedrijfsongelukken in slachterijen. Daarnaast is de psychische druk heel hoog. Niet alleen door de hoge werkdruk, maar ook door de aard van het werk. Het doden van dieren gaat je niet in de koude kleren zitten. Er zijn veel mensen die genieten van een stukje vlees, maar er zijn maar weinig mensen die in een slachthuis zouden willen werken. In Nederland worden er daarom vaak arbeidsmigranten ingezet die dit vuile klusje wel even op zouden willen knappen. Nu is het werken voor deze mensen ook in de plantaardige sector (kassenbouw, fruitpluk etc.) niet altijd rozengeur en maneschijn en dat is iets waar ook zeker meer aandacht voor mag komen, maar de psychische belasting die er bij de vleesindustrie nog eens bij komt, maakt het werken daar tot een echte hel. Mensen die gevoelig zijn voor deze vorm van stress (en wie is dat niet) kunnen van de handelingen die ze daar uit moeten voeren met (eens) levende wezens zo doordraaien, dat ze een uitlaatklep zoeken, waarbij sommigen ook in het slachthuis zelf stelselmatig wreedheden kunnen begaan die geen enkel ander doel dienen, dan het begaan van de wreedheid zelf (in Dieren Eten van Jonathan Safran Foer worden er voorbeelden aangehaald van mensen die zout in ogen van varkens smeren en koeien slaan met ijzerstangen… en dat waren geen incidenten, maar onderdelen van structurele misstanden in Amerikaanse slachterijen). De documentaire “De Meisjes van de Vleesfabriek” geeft een goed beeld van het dagelijks bestaan van de arbeidsmigranten die er voor zorgen dat een levend dier transformeert in een stukje in plastic verpakt vlees in de supermarkt. De hele documentaire kun je hier zien. Hieronder kun je de trailer bekijken.

 

Gevaar op ziektes en infecties

Naast het verergeren van het wereldvoedselprobleem en de slechte invloed op de gezondheid van de medewerkers in de slachterijen, is er nog een probleem dat ons boven het hoofd hangt wanneer we niet stoppen met het consumeren van dierlijke producten, namelijk de gezondheid van de hele wereldbevolking. Doordat dieren zo dicht op elkaar wonen en doordat ze zo doorgefokt zijn dat gezondheidsproblemen aan de orde van de dag zijn, breken er regelmatig ziektes uit. Om die uitbraken onder controle te houden, krijgen dieren in de reguliere veeteelt standaard antibiotica. Antibiotica helpen tegen bacteriële infecties, maar bacteriën kunnen zich in verloop van tijd zo aanpassen, dat antibiotica geen effect meer hebben. Dit noem je resistentie. In mijn werk (logopedist in de verpleeghuissector) kom ik af en toe in aanraking met bewoners die een resistente bacterie hebben opgelopen. Er zijn daarvoor protocollen die ik moet volgen. Zo moet ik in het geval van sommige bacteriën een mondkapje op, een schort om en handschoenen aan. Bij andere bewoners mag ik niet eens langskomen als ze zo’n bacterie onder de leden hebben. De verspreiding van dat soort bacteriën zou namelijk echt een ramp zijn, omdat er dus geen enkel antibioticum is dat deze patiënten kan genezen. Om ervoor te zorgen dat antibiotica werkzaam blijven, is het belangrijk om er zuinig mee om te springen. Artsen zijn zich daar zeer van bewust. Zolang we echter zoveel dierlijke producten blijven consumeren als nu, zal het antibioticagebruik in totaal dus niet afnemen en dat is slecht nieuws. Op deze manier kan een normale longontsteking die nu nog bestreden kan worden met antibiotica, op termijn dus ook voor jonge en gezonde mensen weer een dodelijke bedreiging zijn.

Behalve het risico op steeds meer slecht te bestrijden bacteriële infecties, wordt het risico op virusinfecties ook steeds groter. Een paar jaar geleden was er sprake van paniek: een varkensgriepvirus muteerde zich zo, dat het ook overdraagbaar werd van mens tot mens. Uiteindelijk werd de Mexicaanse griep een echte pandemie, maar de gevreesde massale sterfte bleef gelukkig uit. De paniek lijkt na afloop dus overdreven, maar de vrees die er was voor de Mexicaanse griep was zeker niet onterecht. In 1918 was er ook een wereldwijde uitbraak van een griepvariant die zijn oorsprong had in een dierengriep. De Spaanse griep kostte in 1 jaar zeker 50 tot 100 miljoen mensen het leven. Waar bij de Aids-epidemie in ruwweg 24 jaar 24 miljoen mensen om het leven kwamen, gebeurde dat bij de Spaanse griep in 24 weken. En dat betrof niet per se de ouden van dagen, nee… de Spaanse griep maakte de meeste slachtoffers in de leeftijdsgroep van 25 tot 29-jarigen. De gemiddelde Amerikaanse leeftijdsverwachting was in dat jaar 37. Een soortgelijke uitbraak is weer mogelijk, sterker nog: een soortgelijke uitbraak van de griep is heel waarschijnlijk. In het verleden is gebleken dat het muteren van een dierlijk griepvirus naar een variant die ook van mens op mens overdraagbaar is, een gevaarlijk gegeven is. 100 jaar na de Spaanse griep, telen wij meer dieren op een kleinere ruimte dan destijds. Virussen verspreiden zich goed in ruimtes met veel individuen. Hoe meer dieren er vervolgens ziek worden, hoe meer kans het virus heeft om te muteren en te evolueren tot een wereldwijde massamoordenaar voor mens en dier.

veganisme_mensen3

Een veganistisch dieet draagt bij aan een oplossing voor de slechte psychische en fysieke gezondheid van mensen die in slachthuizen werken, het voorkomen van pandemiën en het wereldvoedselprobleem. Wat is er fijner dan je te bedenken dat je een bijdrage levert aan het verbeteren van de wereld terwijl je een hap van een heerlijk plantaardig bramencheesecakeje in de mond steekt?

Benieuwd naar nog meer redenen om veganist te worden? Hier vertelde ik meer over veganisme en de dieren (voor mij de allerbelangrijkste reden om veganist te worden, naast alle andere belangrijke redenen) en hier over veganisme en het milieu.

Wat je misschien ook wel interessant vindt:

2 reacties op “Waarom veganisme? De mensen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *