Thinking out loud | Hoe natuurlijk is veganisme eigenlijk?

Is veganisme natuurlijk?

Ik heb dagelijks op z’n minst 20 punten op mijn to-do lijst staan, waarvan ik aan de helft niet toe kom. Ik ren, vlieg en stuif door de dag heen, van taak tot taak en van afspraak tot afspraak. En ondertussen probeer ik ook nog eens een beetje contact met vrienden en familie te houden via what’s app en facebook. Als ik mijn mobiel tenminste niet vergeet. Ja ik snap die trend van onthaasten en terug naar de natuur wel. Hartstikke leuk dat moderne leven, maar het brengt ook wel de nodige stress met zich mee. En ik ben duidelijk niet de enige die dat ervaart. Hoewel de hele metro versmolten is met zijn smartphone, hoor je ondertussen ook steeds meer tegengeluiden. Eigenlijk willen we dit met z’n allen helemaal niet per se… Groen en natuurlijk zijn trendwoorden, die op steeds meer plekken op lijken te duiken. We willen lekker buiten hardlopen (de trailruns schieten momenteel als paddenstoelen uit de grond), wandelen of fietsen, crèmes met échte plantenextracten en eten van de akker van de boer Jan uit de buurt, zonder kunstmatige toevoegingen. Want daar krijg je alleen maar pukkels/hyperactieve kinderen/dunne ontlasting/lui zaad/huiduitslag/obesitas/hoofdpijn/algehele zwakte* van(*omcirkel wat op jouw situatie van toepassing is). Termen als “oer” worden tegenwoordig overal bij aangeplakt “oerbier”, “oerbrood” en ja…. zelfs “oermelk” (insert *WTF-momentje*). Geen wonder, dat de vraag “hoe natuurlijk veganisme is” leeft, zowel onder veganisten, als onder niet-veganisten. Want is veganisme nu juist een goede manier om dichter bij onze natuur te komen, of dwalen er juist alleen maar door af en hebben we vlees, zuivel en eieren nodig om onze innerlijke oermens tevreden te stellen?

Als we het de bossen zouden vragen…

Als we het de bossen zouden vragen waar we op zondagmiddag met onze Lowa’s doorbanjeren, dan zou je een duidelijk antwoord te horen krijgen. Een plantaardig dieet is het beste voor het milieu. Zelfs nog meer dan een besparende douchekop, een warme truiendag of een echt zuinige auto zonder sjoemelsoftware, heeft de keuze voor een broodje falafel in plaats van een broodje hamburger invloed op het milieu. Vlees heeft een enorme impact op het mondiale waterverbruik, de opwarming van de aarde en het uitsterven van diersoorten (zowel op land als in de oceaan). Een paar maanden geleden schreef ik daar dit artikel over. Ik kan het je zeker aanraden om te lezen, wanneer je meer wilt weten over alle milieuvoordelen die veganisme oplevert. De conclusie is echter deze: mocht je begaan zijn met de natuur en het milieu (en ik kan me voorstellen dat dat zo is als de vraag “hoe natuurlijk veganisme is” bij jou leeft), dan is er geen betere manier om dat milieu te sparen dan door veganist te worden.

Maar van veganistisch eten ga ik dood!

Maar ja, het is wel leuk om onze leefwereld te sparen, maar wat hebben we daar zelf aan als we wegteren op basis van een plantaardige voeding? Daar hoef je dus echt niet bang voor te zijn. Eerst het slechte nieuws: we gaan allemaal dood. Nu het goede nieuws: ons lijf is zo gemaakt, dat we alle voedingsstoffen die we nodig hebben binnen kunnen krijgen uit plantaardige voeding. Je hoeft dus niet bang te zijn dat je komt te overlijden enkel en alleen door een veganistische levensstijl. De plantaardige equivalenten van stoffen die in dierlijke producten zitten hebben zelfs een paar grote voordelen, de plant waar ze in zitten zorgt er namelijk voor dat je darmen voorzien worden van vezels en je hoeft je met plantaardige voeding ook geen zorgen te maken over een verhoogd slecht cholestrol, wat goed nieuws is voor je hart en bloedvaten.

B12 suppletie

Over veganisme en gezondheid heb ik ook een artikeltje geschreven, wat zeker het lezen waard is! In dit artikel zul je overigens ook lezen dat je vitamine b12 moet supplementeren als veganist, iets wat niet heel natuurlijk voelt. Toch hoef je je daar geen zorgen over te maken. Vitamine b12 uit een tablet wordt net zo goed opgenomen als die uit dierlijke voeding, tenzij je een opname of omzettingsstoornis hebt natuurlijk. Vitamine b12 wordt door bacteriën gemaakt. Die bacteriën zitten in de grond en vroeger konden we zo dus ook via groente b12 binnen krijgen. Nu we onze groente veel beter wassen en de omstandigheden van de bodem door de moderne landbouw minder geschikt zijn voor de bacteriën die b12 maken, kunnen we b12 enkel nog binnenkrijgen door suppletie of door dierlijke producten te eten. Overigens worden die dieren ook gesupplementeerd, zodat zij ook voldoende vitamine b12 binnenkrijgen voor hun eigen energiestofwisseling en zodat ze uiteindelijk die b12 die ze in hun lijf hebben opgeslagen door kunnen geven aan ons via hun vlees, melk of eieren. Of je nu zelf direct het supplement inneemt, of dat je het vlees, de melk of eieren eet van een dier dat gesupplementeerd is, maakt qua natuurlijkheid dus niet veel uit.

Is veganisme natuurlijk?

Ethiek, natuur en compassie

Ok, suppletie is dus linksom of rechtsom onvermijdbaar in ons huidige voedselsysteem. Maar, dat neemt niet weg dat wij mensen in staat zijn om vlees te eten. Vaak komen hier de voorouders om de hoek kijken. En dan bedoel ik niet je stoofvlees-etende opa en oma, maar die verre voorouders van je die in een grot of hol woonden om eropuit te trekken om te gaan jagen en verzamelen. En hoewel we niet helemaal precies weten wat deze nou mensen exact aten, een big mac was het in ieder geval zeker niet. Ze aten onbewerkte producten, direct uit de natuur en daar zat inderdaad ook vlees bij. Maar voordat je nu roept: “zie, vlees eten is dus ok!”, bedenk je dan eens wat voor andere natuurlijke neigingen mensen kunnen hebben en die jouw voorouders misschien ook wel hebben gehad: moord, verkrachting, incest, pedofilie… Allemaal dingen die natuurlijk zijn, maar die duidelijk níet ok zijn, tenminste… ik hoop dat je het daarin met mij eens bent. Of iets natuurlijk is, is dus niet altijd een reden om het maar goed te keuren. En mocht ik je daarbij nog niet overtuigd hebben en je van mening blijft dat de natuurlijkheid van dingen wel een maatstaf is voor ethiek, dan ga je voorbij aan een ander natuurlijk element uit de aard van de mens: mensen zijn in staat compassie te tonen en op basis daarvan keuzes te maken. En hoewel het doelbewust uitbuiten en vermoorden van dieren om hun vlees of eieren te eten, of hun melk te drinken (het drinken van melk op volwassen leeftijd van een andere diersoort is overigens alles behalve natuurlijk, de enige oermelk die er is, is de melk die jij eventueel vroeger uit de borst van je moeder hebt gekregen) haaks staat op het tonen van compassie met diezelfde dieren, weet ik zeker dat vleeseters wel in staat zijn compassie met deze dieren te voelen (ik heb zelf immers ook een kwart eeuw ervaring als vleeseter gehad). Stel je eens voor dat jouw (hypothetische) kinderen op school een project hebben over de herkomst van ons eten. Hartstikke leuk en leerzaam! Ze bezoeken een molen en gaan daarna brood bakken. Vervolgens komt er een brief van school met de vraag of je je kind op wilt geven voor het volgende uitje. Je kunt kiezen uit een bezoek aan een boer die wortels verbouwt, waarbij de kinderen ook wat wortels mogen oogsten en daarna leren hoe ze van die zelf geoogste wortels hutspot kunnen maken. Óf de kinderen mogen naar een varkensstal, waarna ze de varkens mogen begeleiden richting het slachthuis, waar ze zelf een paar varkens mogen slachten en daarna leren hoe ze worst kunnen maken van diezelfde varkens. Wat zou jij kiezen? Ik gok dat je voor het eerste zou gaan… Je laat kinderen toch geen varkens slachten? Er zit dus wel degelijk een verschil tussen de manier waarop het ene eten tot stand komt en waarop het andere tot stand komt. Nog niet overtuigd? Vraag het je kind zelf. Laat het plaatsnemen naast een wortel en een varkentje en vraag het kind een hapje te nemen. Wat denk je, zal het kind een hapje uit de wortel of uit het varken nemen?

De vraag of het natuurlijk is om plantaardig te eten, zou ik zelfs dus om durven draaien. Hoe natuurlijk is het om vlees te eten, wanneer je je compassie, die je als mens van nature bezit, daarbij uit moet schakelen? En daarbij komt ook nog eens: onze voorouders hadden geen Albert Heijn waar ze iedere dag hun plantaardige, volwaardige en compassievolle boodschapjes konden doen. Wij wel! Wij hebben dus ook echt een keuze en ik weet wel welke ik zou maken. En jij?

P.s. Ik ben bij deze nog niet ingegaan op de vraag of planten gevoel hebben. Maar eigenlijk is dat niet eens relevant in de discussie “vleeseten of afzien van dierlijke producten”, als je je bedenkt dat een dier voor een stukje vlees, een ei of wat melk, meer planten moet eten dan jij voor het plantaardige alternatief ervan. Mocht je nu echt begaan zijn met het lot van planten, dan kun je er altijd voor kiezen om alleen nog, of met name onderdelen van planten te eten die planten zélf afstaan. Planten hebben er voor hun voortplanting namelijk baat bij dat hun vruchten gegeten worden. Zelf voel ik me niet tot deze beweging aangesproken, maar er zijn mensen die naast alle dierlijke producten ook nog eens het eten van hele planten vermijden. Ze noemen zich fruitariërs of fruitarians en als je hierop googlet, dan vind je ongetwijfeld wat over ze.

P.s.s. Laat het me zeker weten als je graag nog iets anders wilt weten over veganisme en ethiek! Ik vind het heel leuk om erover na te denken!

Wat je misschien ook wel interessant vindt:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *