Review: Jonathan Safran Foer – Dieren Eten

Jonathan Safran Foer - Dieren Eten

Als de naam Jonathan Safran Foer je iets zegt, dan kan dat kloppen, hij schrijft namelijk ook romans. Bij zijn boek Extreem Luid & Ongelooflijk Dichtbij (over een jongetje dat door middel van een speurtocht het verlies van zijn vader bij de aanslag op de Twin Towers in 2001 probeert te verwerken) rolden bij de ene bladzijde de tranen over mijn wangen van het lachen en bij de andere van het huilen. Die man kan prachtig schrijven. Ook Dieren Eten maakt weer indruk, maar het lachen zal je daarbij wel snel vergaan. Jonathan houdt zich duidelijk graag bezig met heftige onderwerpen en daar is de veeindustrie er zeker één van.

Ik was erg nieuwsgierig naar dit boek, omdat het eens niet geschreven is vanuit het idee: kom, ik ben veganist en ik ga de mensen eens even vertellen hoe het zit. Ik was nieuwsgierig of ik mezelf erin zou herkennen vanuit mijn beginperiode als veganist en of ik vanuit die insteek ook nog nieuwe argumenten voor of tegen veganisme zou horen. In eerste instantie was het voor Jonathan Safran Foer helemaal niet de bedoeling om een boek over dit onderwerp te schrijven. Hij beschrijft dat hij, toen zijn vrouw zwanger was van hun eerste kind, graag wilde weten wat hij zijn kind te eten zou krijgen en of hij dat ethisch kon verantwoorden. In een ver verleden had hij al vaker met vegetarisme geflirt, maar kon zichzelf er eigenlijk nooit echt toe zetten om vlees helemaal te laten staan. Omdat hij geen echte kennis had over het eten van vlees, ging hij op onderzoek uit, waarbij hij zoveel mogelijk een open blik probeerde te houden, enkel op basis van steekhoudende argumentatie wilde hij de beslissing nemen om zijn zoontje wel of niet een vegetarische opvoeding te geven. Toen Jonathan van de ene in de andere verbazing over de veeindustrie rolde, besloot hij om zijn onderzoek op te schrijven en uit te geven als boek.

In zijn zoektocht gaat Jonathan in op veel verschillende aspecten. Zo onderzoekt hij zijn eigen psyche en de cultuur rondom het eten van vlees, neemt hij (legaal en illegaal) een kijkje op grote industriële veebedrijven en kleinere biologische bedrijven en bezoekt hij slachthuizen. De verslagen daarvan beschrijft hij in zijn eigen stijl in het boek en dat komt flink hard aan! Dit is absoluut geen boek om even lekker voor het slapen te lezen. Jonathan kan behoorlijk diepgaand filosofisch schrijven, waardoor je echt flink je concentratie nodig hebt om daar doorheen te komen (mijn ADHD-brein verzande er dus regelmatig in). Daarnaast zijn sommige stukken tekst behoorlijk grafisch verwoord en dat komt binnen… Als je dit boek hebt gelezen, krijg je echt geen plakje salami meer door je keel.

Jonathan Safran Foer - Dieren Eten

Naast de eigen ervaringen en bespiegelingen, geeft Jonathan je doormiddel van interviews ook een kijkje in het leven van allerlei mensen die direct (boeren, slachters, ontwerpers van slachthuizen) of indirect (activisten) met de veeindustrie betrokken zijn. Ook is er aandacht voor de kale feiten (met een gigantische bronvermelding achterin het boek), die regelmatig in eenvoudige, maar rake illustraties worden weergegeven.

Jonathan Safran Foer - Dieren Eten

Als je bekend bent met Extreem Luid & Ongelooflijk Dichtbij, dan zul je wat dat betreft veel herkennen van de stijl van Jonathan Safran Foer. Ook dat boek bevat illustraties die ergens een link hebben met hetgeen er in dat hoofdstuk geschreven wordt (je moet er af en toe een beetje bij nadenken). Ik vind dat wel een meerwaarde hebben, die illustraties zetten iemand als ik die erg visueel is ingesteld, nog extra aan het denken.

Een aspect van Jonathans literaire achtergrond wat ik niet zo nodig vond in Dieren Eten, was de creatieve opbouw. Er wordt bijvoorbeeld vaak onaangekondigd van perspectief gewisseld. Dat is iets wat ik in een roman nog wel vind bijdragen aan het verhaal (literatuur mag van mij soms best wel wat kunstzinnig en origineel zijn), maar in een non-fictie boek als dit, leidt het wat mij betreft alleen maar af van de boodschap en komt het zelfs wat gekunsteld over.

Wat ik ook erg jammer vond, was dat het boek weinig aandacht besteedde aan de melkindustrie, waar de eier-, vis- en vleesindustrie wel veel aan bod kwamen (soms viel de schrijver daarbij zelfs helaas wat in herhaling). Er is daarom vrijwel geen argumentatie over veganisme te vinden, enkel over vegetarisme en selectief omnivorisme (dat is wanneer je enkel biologisch vlees eet). Bij de uiteindelijke conclusie is bijvoorbeeld geen enkele argumentatie over het wel of niet drinken van melk meegenomen, iets wat ik een beetje jammer vind, omdat ik graag had gezien dat Jonathan Safran Foer(gezien zijn uitgebreide research over heel veel andere onderwerpen) daar ook wat zinnigs over te zeggen had.

Na het lezen van dit boek had ik een beetje een dubbel gevoel. Aan de ene kant is het een geweldig interessant kijkje in de keuken van de moderne veehouderij en geeft het een interessante visie op onze cultuur rondom het eten van dieren, maar aan de andere kant heb ik het idee dat het boek zoals het nu is door alle herhalingen een stuk dunner had kunnen zijn en dat er dan ruimte was geweest voor onderzoek naar andere aspecten van de veehouderij (zoals dus bijvoorbeeld het houden van dieren voor hun melk). Ik had er denk ik toch meer van verwacht. Ik zou dit boek daarom enkel aan willen raden aan mensen die houden van een literaire schrijfstijl en die graag meer willen weten over het dierenwelzijn op boerderijen, de keten van vleesproducten en de geschiedenis van de bio-industrie. Wil je liever een makkelijk te lezen boek, waarin alle aspecten van het eten van vlees, vis, zuivel en eieren beschreven staat gebaseerd op de Nederlandse situatie en waarin je meteen ook nog eens direct aan de slag kunt met het koken van lekkere veganistische recepten? Dan raad ik je eerder aan om De Vegarevolutie van Lisa Steltenpool aan te schaffen.

Jonathan Safran Foer – Dieren Eten kost €12,50

Wat je misschien ook wel interessant vindt:

4 reacties op “Review: Jonathan Safran Foer – Dieren Eten

  1. Hij heeft me toch overtuigd om geen kip meer te eten. Dat is al een begin, toch? Ik begrijp wel dat je het
    vreemd vindt dat hij melk drinken niet in vraag heeft gesteld. Waarschijnlijk heeft hij er net als veel
    mensen niet eens bij stil gestaan dat er ook daar een kink in de kabel zit…

    1. Hoi Resaarcle! Wat fijn dat hij je aangezet heeft om geen kip meer te eten. Ik vond het op zich een heel interessant boek, maar ik miste aan de ene kant aspecten, terwijl hij bij andere aspecten in herhaling trad. Wel jammer, want ik vond dat het boek ook heel sterke delen bevatte.

  2. Dit boek heeft er mede voor gezorgd dat ik veggie werd. Zo hard, maar ook zo ophelderend… Er ontbreken inderdaad wel
    bepaalde aspecten, maar ik vind toch dat hij een sterk staaltje werk heeft neergepend!

Laat een reactie achter op Julienne Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *